Jazda bez prawa jazdy po zakazie – co mi grozi?

Prawo jazdy

Jazda bez prawa jazdy wiąże się z określonymi konsekwencjami dla kierowcy. Są one mniej, a innym razem bardziej bolesne. Wszystko zależy od powodu, dla którego kierowca nie ma przy sobie wymaganego dokumentu.

Jazda bez prawa jazdy może wiązać się bowiem z trzema sytuacjami – z prowadzeniem pojazdu bez posiadania przy sobie dokumentu prawa jazdy, z jazdą bez uprawnień do prowadzenia pojazdów, a także z jazdą w okresie trwania zakazu prowadzenia pojazdów wydanego przez sąd.

Czy trzeba mieć przy sobie prawo jazdy?

Wielu kierowców zadaje sobie pytanie, czy podczas jazdy samochodem muszą każdorazowo wozić ze sobą dokument potwierdzający ich uprawnienia do prowadzenia pojazdów.

Dzięki zmianom w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) nie jest obecnie wymagane posiadanie przy sobie dowodu rejestracyjnego pojazdu oraz potwierdzenia zawarcia umowy ubezpieczenia OC.

Udogodnienia te nie obejmują jednak dokumentu prawa jazdy, co oznacza, że kierowcy prowadząc pojazd, co do zasady powinni mieć go przy sobie.

Prawo jazdy jest istotnym dokumentem, bowiem wskazuje na tożsamość kierowcy, a także na zakres jego uprawnień. Pozwala zweryfikować, czy dany kierowca może prowadzić pojazd konkretnej kategorii.

Z drugiej strony, chociaż brak dokumentu jest wykroczeniem drogowym, kierowca, który nie ma przy sobie blankietu, nie jest narażony na zbyt dotkliwe konsekwencje.

Kara za jazdę bez prawa jazdy

Policjant może poprzestać na udzieleniu mu upomnienia lub nałożyć na niego mandat karny w wysokości 50 zł. Jeśli jednak kierowca odmówi przyjęcia mandatu lub z jakiegokolwiek powodu nie zgadza się z jego nałożeniem, sprawa może trafić do sądu.

W takim przypadku konsekwencje są nieco większe. Zgodnie z art. 95 kodeksu wykroczeń, za prowadzenie pojazdu na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu, nie mając przy sobie wymaganych dokumentów, grozi kara grzywny do 250 zł albo kara nagany.

Znacznie większe konsekwencje wiążą się natomiast z jazdą samochodem nie tyle bez dokumentu prawa jazdy, lecz bez wymaganych uprawnień.

Funkcjonariusz Policji może nałożyć 500 zł mandatu na osobę, która nie posiada w ogóle uprawnień do kierowania pojazdami, a 300 zł, jeśli posiada uprawnienia, lecz niewystarczające do prowadzenia danego typu pojazdu.

Policjant może jednak, w szczególności gdy kierowca odmówi przyjęcia mandatu, skierować do sądu wniosek o ukaranie. W takim przypadku kierowcy grozi kara grzywny od 20 do 5000 zł.

Jazda bez prawa jazdy po zakazie

W przypadku prowadzenia pojazdu po utracie prawa jazdy należy wyróżnić dwie sytuacje:

  • jazdę samochodem pomimo orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów konkretnej lub wszystkich kategorii
  • jazdę bez prawa jazdy, które kierowcy zostało odebrane na skutek decyzji właściwego organu.

Pierwsza sytuacja ma miejsce, gdy osoba prowadząca pojazd dopuszcza się przestępstwa bądź wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, np. prowadzi pojazd w stanie nietrzeźwości albo w stanie po użyciu alkoholu i w związku z tym zostaje orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów.

Drugi przypadek polega na wydaniu decyzji administracyjnej przez starostę o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

Może to mieć miejsce np. na skutek istnienia przeciwskazań zdrowotnych lub psychologicznych do prowadzenia pojazdów, potwierdzonych orzeczeniem lekarskim, czy w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prawem liczby punktów karnych otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Co grozi za jazdę bez prawa jazdy po zakazie?

Jazda bez prawa jazdy utraconego zarówno na skutek wyroku sądowego, jak i decyzji starosty, wywołuje o wiele donioślejsze skutki prawne niż sytuacje opisane na początku. Zachowania tego typu są bowiem kwalifikowane przez kodeks karny jako przestępstwa i grożą za nie wysokie kary.

W przypadku prowadzenia pojazdu mechanicznego pomimo cofnięcia uprawnień przez właściwy do tego organ, kierowca podlega:

  • karze grzywny,
  • karze ograniczenia wolności,
  • pozbawienia wolności do lat 2.

Natomiast zgodnie z art. 244 kk kierowca, który nie stosuje się do orzeczonego sądownie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

W obu przypadkach sąd orzeka również obligatoryjnie zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres od 1 roku nawet do lat 15.

Pomoc adwokata w sprawie o jazdę bez prawa jazdy

Jazda po zakazie, jak i po cofnięciu uprawnień może mieć poważne skutki prawne. Dlatego, w celu ich złagodzenia, warto zasięgnąć porady adwokata specjalizującego się w tej dziedzinie.

Warto pamiętać, że z pomocy prawnika można korzystać w każdym stadium postępowania. Jednak największe rezultaty przynosi zaangażowanie adwokata w całą sprawę od samego jej początku, tj. od momentu postawienia zarzutów i przesłuchania w sprawie w roli podejrzanego.

Pozwoli to na wypracowanie jednolitej i skutecznej linii obrony, co przełoży się na korzystne dla kierowcy rozstrzygnięcie.

Czytaj też: Odszkodowania komunikacyjne – jak uzyskać odszkodowanie za wypadek?